Holarch

Przewodnik · Analiza

Przykład analizy kompromisów: ważona macierz decyzyjna z analizą wrażliwości

Posłuchaj tego przewodnika 24 min

Kompletny przykład analizy kompromisów, przeprowadzony ręcznie: trzy pasma łącza w dół dla danych ładunku użytecznego małego satelity do obserwacji Ziemi, wyselekcjonowane według wymagania, ocenione według sześciu ważonych kryteriów, sprawdzone drugą metodą, przetestowane na odwrócenie rankingu i zapisane wraz z uzasadnieniem, wymaganiami i ryzykiem.

Na tej stronie
  1. Czym jest analiza kompromisów i kiedy ją przeprowadzać
  2. Przykład: wybór pasma łącza w dół dla CubeSata EO-1
  3. Krok 1: zdefiniuj decyzję, wypisz alternatywy, przeprowadź selekcję
  4. Krok 2: wyprowadź kryteria z wymagań, miar i ryzyk
  5. Krok 3: ustal wagi i poznaj ich pułapki
  6. Krok 4: skale ocen i normalizacja
  7. Krok 5: ważona macierz decyzyjna
  8. Krok 6: analiza wrażliwości: jak bardzo musi zmienić się waga, by odwrócić wynik
  9. Krok 7: zapisz uzasadnienie i powiąż je z wymaganiami i ryzykami
  10. Typowe błędy
  11. Wypróbuj w Holarch
  12. Co dalej

Czym jest analiza kompromisów i kiedy ją przeprowadzać

Analiza kompromisów to ustrukturyzowane porównanie alternatywnych rozwiązań jednego pytania projektowego według kryteriów wynikających z tego, co system musi robić. Jej wynikiem jest nie tylko wybór, ale i zapis: jakie opcje rozważono, jak je oceniono, na ile pewny jest wynik i dlaczego zespół wybrał to, co wybrał. ISO/IEC/IEEE 15288 umieszcza tę pracę w procesie zarządzania decyzjami, a INCOSE Systems Engineering Handbook opisuje ten sam wzorzec w ramach analizy decyzyjnej.

Przeprowadź analizę kompromisów, gdy decyzja ma następujące cechy:

  • Kilka wiarygodnych opcji. Jeśli jedna opcja wyraźnie wygrywa we wszystkim, co ważne, zapisz dlaczego i idź dalej.
  • Konkurujące kryteria. Najszybsza opcja jest najcięższa i najbardziej energochłonna; najtańsza może nie wystarczyć. Analiza kompromisów jawnie określa kurs wymiany między kryteriami.
  • Konsekwencje, które drogo odwrócić. Typowe są wybory architektury, wybór technologii, decyzje „wytworzyć czy kupić” i główne interfejsy. Częstym pytaniem jest, który komponent powinien przejąć daną funkcję; przewodnik po architekturze systemu pokazuje, skąd biorą się takie wybory.
  • Ktoś zapyta później. Recenzent, klient lub inżynier, który odziedziczy projekt, zechce wiedzieć dlaczego. Analiza jest odpowiedzią.

Analiza kompromisów nie zastępuje osądu inżynierskiego. Porządkuje osąd tak, by inni mogli go zobaczyć, zakwestionować i powtórzyć.

Przykład: wybór pasma łącza w dół dla CubeSata EO-1

Przykładem jest analiza kompromisów w projekcie CubeSat EO-1, małym satelicie do obserwacji Ziemi, który przykładowy projekt MBSE omawia od potrzeby misji do weryfikacji. Każda nazwa, liczba i identyfikator poniżej pochodzą z tego modelu, więc analizę można śledzić w tym samym projekcie.

EO-1 fotografuje uprawy z orbity i przesyła zdjęcia do partnerskich stacji naziemnych. Przed wstępnym przeglądem projektu (PDR) zespół musiał wybrać pasmo radiowe dla łącza w dół danych ładunku użytecznego. Analiza to TR-1 Downlink Band Selection i zasila decyzję DEC-1 Select Payload Downlink Band. Dotyczą jej następujące części modelu:

ElementCo określa
Wymaganie 5.1, S-band Downlink Rate„The transmitter shall downlink payload data at 10 Mbps.” (Nadajnik musi przesyłać dane ładunku użytecznego z szybkością 10 Mb/s.)
TPM-3, Payload Downlink RatePróg 8 Mb/s, cel 12 Mb/s.
TPM-1, Spacecraft MassPróg 12 kg, cel 10 kg; podsystemowi łączności przydzielono 0,55 kg.
TPM-2, Orbit-Average Power MarginZapas ponad przydział 28 W średniej mocy na orbicie (wymaganie 3.1): próg 10 %, 15 % przy PDR.
RK-4, S-band License DelayKoordynacja częstotliwości nie zostaje przyznana przed startem; dane ładunku użytecznego byłyby wtedy ograniczone do szybkości UHF.

Krok 1: zdefiniuj decyzję, wypisz alternatywy, przeprowadź selekcję

Zapisz decyzję jako pytanie z zakresem: Które pasmo radiowe będzie przenosić łącze w dół danych ładunku użytecznego? Precyzyjne pytanie chroni analizę przed dryfowaniem w stronę sąsiednich decyzji, takich jak wybór stacji naziemnych do zakontraktowania czy anteny do zabrania na pokład.

Następnie wypisz alternatywy, na początku szeroko. Analiza obejmuje trzy:

  1. 1.5.2 S-band Transmitter: 2,2 GHz, 10 Mb/s, projekt bazowy.
  2. ALT-X X-band Transmitter: 8,2 GHz z szykiem anten płaskich, 50 Mb/s.
  3. ALT-KA Ka-band Transmitter: 26 GHz z anteną tubową, 150 Mb/s.

Najpierw selekcja, potem ocena. Wymagania, które musi spełnić każda opcja, to bramki typu spełnia/nie spełnia, a nie ważone kryteria. Wymaganie 5.1 ustala szybkość na 10 Mb/s. (Jego tekst wymienia nadajnik pasma S, bo wymaganie zapisano względem wybranego projektu; jako kryterium selekcji jest to szybkość 10 Mb/s). Wszystkie trzy pasma je spełniają, więc wszystkie trzy przechodzą dalej. Aby pokazać, jak działa bramka, weź czwarty pomysł, który mógłby się pojawić na pierwszych warsztatach, a którego demo nie zawiera: przesyłanie danych ładunku użytecznego przez nadajnik-odbiornik UHF, który statek kosmiczny już ma. Przy 9,6 kb/s (wymaganie 5.2) nie osiąga 10 Mb/s mniej więcej tysiąckrotnie, więc odpada z analizy w tym miejscu, a powód zostaje zapisany. Jeśli dopuścisz do macierzy opcję niezgodną z wymaganiami, wysokie oceny za masę, moc i koszt mogą ukryć fakt, że nie jest w stanie wykonać zadania.

Wiedz, które limity są bramkami. Jednostka pasma Ka waży 0,6 kg, więcej niż cały przydział podsystemu łączności wynoszący 0,55 kg. Przydział to własny wybór projektowy zespołu i można go zrównoważyć na nowo, więc tutaj pozostaje w ocenie jako kryterium Mass, a nie jako bramka. Gdyby limit był wymaganiem klienta, pasmo Ka odpadłoby na tym etapie.

Krok 2: wyprowadź kryteria z wymagań, miar i ryzyk

Kryterium mierzy, jak dobrze alternatywa robi coś, na czym zależy interesariuszom. Dobre kryteria wywodzą się z wymagania, miary lub ryzyka, różnicują alternatywy i są od siebie niezależne. Analiza używa sześciu:

KryteriumŹródłoMierzone jakoLepiej
Data RateWymaganie 5.1, TPM-3Utrzymywana szybkość łącza w dół danych ładunku użytecznego, Mb/sWyższa
MasaTPM-1, przydział podsystemu łącznościMasa nadajnika i anteny, kgNiższa
Power DrawTPM-2, wymaganie 3.1Średni pobór mocy nadajnika na orbicie, WNiższa
Ground Station AvailabilitySieć partnerskich stacji naziemnychOdsetek partnerskich stacji obsługujących pasmo, ocena 1–10 (10 = wszystkie)Wyższa
Licensing ScheduleRK-4Pewność uzyskania licencji na częstotliwość przed startem, ocena 1–10 (10 = licencja w ręku)Wyższa
Recurring CostBudżet programuCena jednostki lotnej, w tysiącach dolarów amerykańskichNiższa

Dwa z kryteriów to oceny, a nie pomiary. Przed oceną zapisz, co oznaczają końce każdej skali, jak robią to powyższe opisy, aby 6 znaczyło to samo dla każdego oceniającego.

Sprawdź zbiór pod kątem nakładania się. Dostępność stacji naziemnych i harmonogram licencjonowania zależą od tego, jak zatłoczone i regulowane jest pasmo; pozostają tu osobno, bo jedno pyta, czy stacje istnieją, a drugie, czy zgoda nadejdzie na czas. Masa i pobór mocy rosną wraz z wielkością nadajnika, ale obciążają różne budżety. Zapisz każdą granicę, aby nikt później nie łączył ani nie dzielił kryteriów w celu zmiany wyniku.

Krok 3: ustal wagi i poznaj ich pułapki

Wagi określają, jak bardzo każde kryterium liczy się względem pozostałych. Ustal je z interesariuszami, zanim ktokolwiek wprowadzi wartości alternatyw. Analiza używa wag całkowitych:

KryteriumWaga surowaWaga znormalizowana
Data Rate33 / 13 = 0.231
Masa11 / 13 = 0.077
Power Draw22 / 13 = 0.154
Ground Station Availability30.231
Licensing Schedule20.154
Recurring Cost20.154
Suma131.000

Normalizacja (podzielenie każdej wagi przez sumę) sprawia, że wagi sumują się do 1, więc ocena ważona pozostaje na tej samej skali 0–10 co oceny kryteriów, niezależnie od tego, jakie surowe liczby wybrał zespół.

Typowe pułapki ważenia:

  • Fałszywa precyzja. Waga 0,237 sugeruje pewność, której nikt nie ma. Zgrubne wagi z analizą wrażliwości są uczciwsze.
  • Zbyt wiele kryteriów. Przy piętnastu kryteriach każde dostaje kilka procent i żadne nie może zmienić wyniku. Zwykle wystarcza od pięciu do ośmiu; resztę połącz lub odrzuć.
  • Wagi, które ukrywają wymaganie. Obowiązkowe wymaganie z wagą 1 może zostać przegłosowane. Elementy obowiązkowe należą do selekcji, jak wymaganie 5.1 w kroku 1.
  • Wagi ustalone po ocenach. Gdy zespół zobaczył już liczby, każda zmiana wagi jest podejrzewana o sterowanie odpowiedzią, często słusznie.

Metody ustrukturyzowane, takie jak porównanie parami (każde kryterium z każdym innym), mogą pomóc grupie uzgodnić wagi. Nie eliminują osądu; czynią go identyfikowalnym.

Krok 4: skale ocen i normalizacja

Wartości surowe mają różne jednostki: megabity na sekundę, kilogramy, waty, dolary, oceny. Aby je zsumować, każda wartość surowa staje się oceną na wspólnej skali, tutaj od 0 do 10. Analiza używa dwóch metod.

Skala liniowa między wartością najgorszą a najlepszą. Najgorsza wartość dostaje 0, najlepsza 10, wartości pośrednie są interpolowane, a wartości poza zakresem obcinane. Dla kryterium, w którym mniej znaczy lepiej, najgorsza jest wartość wyższa.

score = 10 × (value − worst) / (best − worst), clamped to 0…10

Ocena bezpośrednia. Dostępność stacji naziemnych i harmonogram licencjonowania to już oceny 1–10, więc ocena jest wynikiem.

KryteriumMetodaNajgorsza → najlepszaSkąd pochodzą punkty zakotwiczenia
Data RateLiniowa8 → 60 Mb/s8 Mb/s to próg TPM-3; powyżej 60 Mb/s analiza nie liczy dalszych korzyści
MasaLiniowa0,6 → 0,32 kgZakres wprowadzonych wartości
Power DrawLiniowa9,5 → 3,4 WZakres wprowadzonych wartości
Ground Station AvailabilityBezpośrednia 1–10OcenaOdsetek partnerskich stacji
Licensing ScheduleBezpośrednia 1–10OcenaPewność uzyskania licencji
Recurring CostLiniowa210 → 45 tys. USDZakres wprowadzonych wartości

Punkty zakotwiczenia niosą osąd, a ta analiza pokazuje oba ich rodzaje:

  • Stałe punkty zakotwiczenia (Data Rate). Skala zaczyna się od progu TPM-3 i kończy na 60 Mb/s, więc 150 Mb/s pasma Ka dostaje te same 10 punktów, co 60 Mb/s. Ten limit to stwierdzenie, że misja nie wykorzysta większej szybkości, i ma on znaczenie: na skali zakotwiczonej we wprowadzonych wartościach (8 → 150 Mb/s) 50 Mb/s pasma X dostałoby 2,96 zamiast 8,08, a jego ocena ważona spadłaby z 6,13 do 4,94. Zwróć też uwagę, że pasmo S spełnia wymaganie 5.1, a mimo to dostaje za szybkość tylko 0,38. Kryterium nagradza szybkość ponad wymaganie, więc jego waga jest w istocie zakładem o to, czy misja będzie później potrzebować więcej danych.
  • Punkty zakotwiczenia z zakresu (Mass, Power Draw, Recurring Cost). Analiza pozostawia te punkty puste, więc narzędzie używa najniższej i najwyższej wprowadzonej wartości. To szybkie, ale rozciąga małe różnice: najlżejszą i najcięższą jednostkę dzieli 0,28 kg, a ta różnica dostaje pełne 10 punktów. Punkty zakotwiczenia z zakresu przesuwają się też za każdym razem, gdy alternatywa zostaje dodana lub usunięta, co zmienia oceny pozostałych alternatyw. Tam, gdzie wymaganie lub przydział podaje limit, zakotwicz skalę w nim.

Skala liniowa zakłada, że każda jednostka poprawy jest warta tyle samo. Tam, gdzie tak nie jest, lepiej pasuje skala schodkowa (progi) lub krzywoliniowa funkcja wartości. Trzymaj się prostoty, dopóki analiza wrażliwości nie pokaże, że kształt ma znaczenie.

Krok 5: ważona macierz decyzyjna

Wartości dla każdej alternatywy, z charakterystyk modelu i ocen zespołu:

KryteriumPasmo SPasmo XPasmo Ka
Data Rate, Mb/s1050150
Mass, kg0.320.450.6
Power Draw, W3.45.89.5
Ground Station Availability, 1–10952
Licensing Schedule, 1–10864
Recurring Cost, tys. USD45120210

Przeliczone na oceny za pomocą powyższych skal. Weźmy jako przykład pobór mocy pasma X: 10 × (5,8 − 9,5) / (3,4 − 9,5) = 10 × 3,7 / 6,1 = 6,07.

KryteriumWagaPasmo SPasmo XPasmo Ka
Data Rate0.2310.388.0810.00
Masa0.07710.005.360.00
Power Draw0.15410.006.070.00
Ground Station Availability0.2319.005.002.00
Licensing Schedule0.1548.006.004.00
Recurring Cost0.15410.005.450.00
Ocena ważona7.246.133.38
Miejsce123

Ocena ważona to suma iloczynów każdej oceny i jej wagi znormalizowanej. Dla pasma S, z wagami do czterech miejsc po przecinku:

0.2308 × 0.385 + 0.0769 × 10 + 0.1538 × 10 + 0.2308 × 9 + 0.1538 × 8 + 0.1538 × 10
= 0.089 + 0.769 + 1.538 + 2.077 + 1.231 + 1.538
= 7.24

Tu daje o sobie znać zaokrąglanie: z wagami do trzech miejsc z tabeli (0,231, 0,077, 0,154) ta sama suma wynosi 7,25. Po zaokrągleniu wagi sumują się do 1,001, a błąd ląduje na drugim miejscu po przecinku.

Sprawdź to drugą metodą, z wagami surowymi. Pomnóż przez wagi całkowite, zsumuj i podziel przez ich sumę, 13. Żadna zaokrąglona waga nie wchodzi do obliczenia:

S-band:  (3×0.385 + 1×10.00 + 2×10.00 + 3×9 + 2×8 + 2×10.00) / 13 = 94.15 / 13 = 7.24
X-band:  (3×8.077 + 1×5.357 + 2×6.066 + 3×5 + 2×6 + 2×5.455)  / 13 = 79.63 / 13 = 6.13
Ka-band: (3×10.00 + 1×0     + 2×0     + 3×2 + 2×4 + 2×0)      / 13 = 44.00 / 13 = 3.38

I trzecie, zgrubniejsze ujęcie: macierz Pugha. Przyjmij pasmo S jako punkt odniesienia i dla każdego kryterium oznacz każdą inną alternatywę jako lepszą (+), taką samą (0) lub gorszą (−). Pasma X i Ka są lepsze w jednym kryterium (szybkość danych) i gorsze w pięciu, więc oba mają bilans −4. Ważenie znaczników daje 3/13 − 10/13 = −0,54 dla każdego: gorzej niż punkt odniesienia. Ujęcie Pugha nie odróżnia pasma X od pasma Ka, ale zgadza się z macierzą co do lidera i jasno pokazuje kształt kompromisu: jedna silna zaleta wobec pięciu wad.

Wszystkie trzy ujęcia są zgodne, a te same sumy daje narzędzie na zrzutach ekranu niżej. Pasmo S wyprzedza pasmo X o 1,12 punktu na skali 10-punktowej; pasmo Ka jest daleko w tyle. Przewaga jest jednak tylko tak dobra, jak wagi, na których się opiera, i to sprawdza następny krok.

Krok 6: analiza wrażliwości: jak bardzo musi zmienić się waga, by odwrócić wynik

Wagi to najmniej pewne dane wejściowe w analizie. Analiza wrażliwości zmienia jedną wagę naraz, pozostawia pozostałe bez zmian i znajduje wagę, przy której zmienia się lider, czyli punkt odwrócenia rankingu. Im dalej punkt odwrócenia jest od bieżącej wagi, tym solidniejsza decyzja.

Obliczenie ręczne dla Data Rate. Niech jego waga surowa wynosi w; pozostałe pięć bez zmian (suma 10). Suma ważona każdej alternatywy to jej suma bez szybkości danych plus w razy jej ocena za szybkość danych, a każda suma jest dzielona przez to samo 10 + w, więc liderem jest ta, która ma większą sumę:

S-band:  (94.15 − 3×0.385) + 0.385w = 93.00 + 0.385w
X-band:  (79.63 − 3×8.077) + 8.077w = 55.40 + 8.077w
Equal when 93.00 + 0.385w = 55.40 + 8.077w  →  w = 37.60 / 7.692 = 4.89
Normalized: 4.89 / (10 + 4.89) = 0.328   (now 3 / 13 = 0.231)

Ka-band: (44.00 − 3×10) + 10w = 14.00 + 10w
Overtakes X-band when 14.00 + 10w = 55.40 + 8.077w  →  w = 21.5, normalized 0.683

Waga szybkości danych 4,9 zamiast 3 oddaje prowadzenie pasmu X; pasmo Ka prowadzi tylko wtedy, gdy szybkość danych ma ponad dwie trzecie łącznej wagi. To samo obliczenie dla każdego kryterium:

KryteriumObecna waga surowaOdwrócenie przy wadze surowejZnormalizowana obecnie → odwrócenieNowy lider
Data Rate34.890.231 → 0.328Pasmo X
Masa1BrakOdporneBrak
Power Draw2BrakOdporneBrak
Ground Station Availability3BrakOdporneBrak
Licensing Schedule2BrakOdporneBrak
Recurring Cost2BrakOdporneBrak

Pięć odpornych kryteriów nie ma odwrócenia przy żadnej wadze od 0 w górę: pasmo S wypada w każdym z nich co najmniej tak dobrze jak obaj rywale, więc większa waga tylko zwiększa jego przewagę, a przy wadze 0 pozostałe kryteria nadal mu sprzyjają.

Jak to czytać:

  • Decyzja opiera się na jednej wadze. Tylko szybkość danych może zmienić lidera. Wystarczy przesunięcie jej wagi znormalizowanej o 0,098 (z 0,231 do 0,328), czyli wzrost o około 42 %. To niedaleko: wykres tornado z każdą wagą przesuniętą o ±50 % pokazuje, że przewaga pasma S wynosząca 1,12 punktu rośnie do 2,44 na dolnym końcu i zamienia się w 0,20 punktu straty na górnym.
  • Pytanie kryjące się za wagą dotyczy ilości danych. Szybkość danych liczy się bardziej tylko wtedy, gdy misja musi przesłać więcej danych, niż może przenieść pasmo S. To pytanie o przyszłe plany zbierania danych, a nie o pasma radiowe, i właśnie ten warunek powinien wymieniać zapis decyzji.
  • Skala liczy się tak samo jak waga. Jak pokazał krok 4, limit 60 Mb/s i dolna granica 8 Mb/s wyznaczają ocenę pasma X za szybkość danych. Zakotwicz skalę inaczej, a punkt odwrócenia się przesunie.
  • Odporne kryteria wymagają mniej dyskusji. Żadna waga masy, mocy, stacji naziemnych, licencjonowania ani kosztu nie zmienia lidera, więc spory o te wagi nie zmieniają decyzji.

Wrażliwość na wagi to jeden rodzaj niepewności. Niepewne są też wartości (pobór mocy pasma X to szacunek, oceny to osądy); gdy mają zakresy zamiast pojedynczych liczb, analiza Monte Carlo pokazuje, jak często wygrywa każda alternatywa.

Konsekwencja inżynierska drugiego miejsca. Macierz mówi, że pasmo X jest drugie; model mówi, ile kosztowałby jego wybór. Jego pobór 5,8 W to o 2,4 W więcej niż 3,4 W pasma S. Przy PDR TPM-2 pokazuje 15 % zapasu w przydziale 28 W średniej mocy na orbicie wobec progu 10 %, a 2,4 W to około 8,6 % z 28 W, więc pasmo X zepchnęłoby zapas mocy poniżej progu. Jego jednostka o masie 0,45 kg zostawia 0,01 kg z przydziału 0,55 kg dla łączności, gdy uwzględni się nadajnik-odbiornik UHF o masie 0,09 kg. Dyskusja o wagach, która kończy się wyborem pasma X, musi też otworzyć na nowo budżet mocy.

Krok 7: zapisz uzasadnienie i powiąż je z wymaganiami i ryzykami

Zapis decyzji to część, którą ludzie czytają po latach. Powinien zawierać:

  • pytanie decyzyjne i alternatywy, łącznie z odrzuconymi w selekcji i powodem;
  • kryteria z ich źródłami, wagami, skalami i założeniami (tutaj: limit 60 Mb/s dla szybkości danych; punkty zakotwiczenia z zakresu dla masy, mocy i kosztu);
  • wynik, wielkość przewagi i wnioski z analizy wrażliwości;
  • wybór, kto go dokonał i kiedy;
  • warunki, w których decyzję należy rozpatrzyć ponownie.

Demo zapisuje DEC-1 jako podjętą na rzecz nadajnika pasma S 18 czerwca 2026 r., z następującym uzasadnieniem:

Pasmo S uzyskuje najwyższą ocenę: obsługuje je każda stacja partnerska, wniosek o licencję jest złożony, a jednostka kosztuje mniej. Pasmo X zajmuje drugie miejsce i wygrywa tylko wtedy, gdy waga szybkości danych wzrośnie wyraźnie ponad pozostałe kryteria; rozpatrzyć ponownie, jeśli dzienna ilość danych przekroczy 5 GB.

Wymienia wynik, drugie miejsce, jedyną wagę, która może go odwrócić, i mierzalny powód ponownego rozpatrzenia. Liczby z kroku 6 precyzują „wyraźnie ponad”: waga szybkości danych 4,9 wobec 3 dla dostępności stacji naziemnych, następnej najwyższej.

Następnie powiąż go:

  • Wymagania. DEC-1 wywodzi się z wymagania 5.1, więc zmiana wymagania dotyczącego szybkości oznacza decyzję do przeglądu. Powiązanie jej także z TPM-3, TPM-1 i TPM-2 (a przez nie z wymaganiem 3.1) łączy ją z miarami, z których pochodzą jej kryteria. Przewodnik po identyfikowalności wymagań opisuje, jak takie powiązania odpowiadają na pytanie „na co to wpłynie, jeśli się zmieni”.
  • Ryzyko. Wybór pasma S uzależnia misję od licencji na częstotliwość. To RK-4, S-band License Delay: powodowane przez podsystem łączności, łagodzone zadaniem File S-band Frequency License (wykonane), obecnie obserwowane z wyzwalaczem „brak decyzji w sprawie licencji do 1 czerwca 2027 r.”. Kryterium licencjonowania przyznało pasmu S 8 punktów, bo wniosek został złożony; ryzyko nadal obserwuje tę część, która nie jest jeszcze pewna. Powiąż decyzję z RK-4, aby w razie materializacji ryzyka zapis już mówił, która alternatywa jest następna.

Typowe błędy

  • Kryteria liczone podwójnie. Masa i koszt startu, pobór mocy i wielkość akumulatora, licencjonowanie i zatłoczenie pasma: gdy jeden fakt fizyczny zasila dwa kryteria, dostaje podwójną wagę. Zdefiniuj każde kryterium tak, by mierzyło coś, czego nie mierzą pozostałe, i zapisz granicę.
  • Ocenianie pod wcześniej wybraną odpowiedź. Gdy zespół ma już faworyta, kryteria, skale i wagi dryfują, aż ten wygra. Ustal kryteria, wagi i skale przed wprowadzeniem wartości, poproś kogoś spoza zespołu projektowego o przegląd ocen i traktuj duże wahnięcie wag po pierwszych wynikach jako sygnał ostrzegawczy.
  • Ważenie obowiązkowego wymagania. Elementy, które trzeba spełnić, są bramkami. Ich ocenianie pozwala opcji niezgodnej z wymaganiami wygrać na punkty.
  • Skale zakotwiczone w opcjach. Skalowanie każdego kryterium do najlepszej i najgorszej opcji w tabeli sprawia, że małe różnice wyglądają na duże, a każda ocena się przesuwa, gdy opcja zostaje dodana lub usunięta. Zakotwiczaj skale w limitach wymagań, przydziałach i sensownych celach.
  • Nagradzanie wydajności, której nikt nie potrzebuje. Skala, która stale nagradza szybkość, zasięg lub dokładność ponad to, co misja może wykorzystać, faworyzuje najbardziej wydajną opcję bez żadnej korzyści. Ogranicz skalę tam, gdzie kończy się wartość.
  • Podawanie zwycięzcy bez przewagi. Przewaga 0,2 punktu i przewaga 2 punktów to różne decyzje. Pokaż wynik analizy wrażliwości obok rankingu.
  • Zgubienie analizy. Arkusz kalkulacyjny w czyimś folderze nie jest zapisem decyzji. Przechowuj analizę razem z wymaganiami i ryzykami, od których zależy.

Wypróbuj w Holarch

Pobierz wypełnioną macierz decyzyjną: analiza kompromisów pasma łącza w dół CubeSata (skoroszyt Excel z formułami ocen i wrażliwości) albo tę samą macierz jako wartości CSV z ocenami i sumami. Zmień wagę lub wartość w skoroszycie, aby zobaczyć, jak przesuwają się sumy i punkt odwrócenia dla szybkości danych.

Holarch ma wbudowane analizy kompromisów: Decision z alternatywami, ważone kryteria z metodami oceniania, macierz decyzyjną, macierz Pugha, wykresy wrażliwości i zapisaną decyzję. Jego ocenianie stosuje zasady z tej strony (oceny 0–10, skale liniowe między wartością najgorszą a najlepszą, wagi znormalizowane do sumy 1), a projekt demonstracyjny CubeSat EO-1 zawiera tę analizę, więc powyższe liczby się w nim pojawiają.

Macierz decyzyjna: wartości surowe z ocenami 0–10, wiersz ocen ważonych i ranking.
Macierz Pugha względem punktu odniesienia w paśmie S: jedna zaleta i pięć wad u każdego rywala.
Karta Wrażliwość: przegląd wagi szybkości danych, wykres tornado przy ±50 % i punkty odwrócenia rankingu.
  1. Utwórz demo poleceniem Zarządzaj projektami → Pliki projektu ▾ → Nowy projekt demonstracyjny → CubeSat (inżynieria systemów z przewodnikiem), a następnie otwórz Ryzyka, problemy i decyzje → Analizy kompromisów i kliknij Downlink Band Selection.
  2. Na karcie Macierz decyzyjna zmień Waga lub kliknij przycisk Ocenianie, aby zmienić skalę; oceny, wiersz ocen ważonych i ranking aktualizują się podczas pisania. Masa i pobór mocy pochodzą z charakterystyk modelu za pomocą Pobierz wartości z modelu.
  3. Otwórz Macierz Pugha, aby porównać rywali z punktem odniesienia w paśmie S.
  4. Otwórz Wrażliwość i wybierz kryterium w sekcji Przegląd wag. Tabela Punkty zmiany kolejności wymienia odwrócenie dla każdego kryterium, a pozostałe oznacza jako Odporny.
  5. Aby przeprowadzić własną analizę, kliknij + Nowa analiza kompromisów, dodaj alternatywy przyciskiem + Nowy, kryteria przyciskiem + Kryterium i zakończ poleceniem Zapisz decyzję…. Status Decision zmienia się na Podjęta.

Szczegółowe kroki opisuje Przeprowadzanie analizy kompromisów i zapisywanie decyzji; każda karta i każdy eksport są opisane w sekcji Analizy kompromisów.

Co dalej