Inżynieria systemów oparta na modelach
Czym jest MBSE?
Posłuchaj tej strony 7 min
Inżynieria systemów oparta na modelach (MBSE) to sposób prowadzenia inżynierii systemów, w którym informacje inżynierskie przechowuje połączony model systemu, a nie zbiór osobnych dokumentów. Wymagania, funkcje, komponenty, interfejsy, testy i ryzyka są zapisywane raz, powiązane ze sobą i pokazywane każdemu odbiorcy w potrzebnej mu formie.
Od dokumentów do modelu
W inżynierii systemów opartej na dokumentach system istnieje w stosie plików: specyfikacji wymagań, opisie architektury, dokumentach kontroli interfejsów, planie testów, rejestrze ryzyk i arkuszach, które próbują je ze sobą połączyć. Każdy plik jest pisany i przeglądany osobno. Gdy wymaganie się zmienia, ktoś musi znaleźć każde miejsce, które od niego zależy, i ręcznie zaktualizować każde z nich. W małym projekcie to działa. W dużym dokumenty się rozjeżdżają, a przeglądy zamiast oceniać projekt, upływają na szukaniu niespójności.
MBSE przenosi informacje do modelu. Wymaganie nie jest akapitem w pliku, lecz elementem z własną tożsamością, atrybutami i powiązaniami. Funkcja, która je spełnia, komponent, który tę funkcję wykonuje, i test, który je weryfikuje, również są elementami, a powiązania między nimi są częścią modelu. Dokumenty nadal istnieją, bo ludzie wciąż je czytają i podpisują, ale są tworzone z modelu, a nie utrzymywane obok niego.
International Council on Systems Engineering (INCOSE) opisuje MBSE jako sformalizowane zastosowanie modelowania do wspierania wymagań, projektowania, analizy, weryfikacji i walidacji, od fazy koncepcji przez rozwój po późniejsze fazy cyklu życia. W praktyce oznacza to, że model jest głównym produktem pracy zespołu inżynierskiego.
Główne idee
Jedno źródło prawdy
Każdy fakt o systemie jest zapisywany raz. Masa baterii, tekst wymagania czy właściciel interfejsu mają w modelu jedno miejsce. Każdy diagram, tabela i dokument, który to pokazuje, odczytuje tę jedną wartość, więc zmiana wprowadzona w jednym miejscu pojawia się wszędzie, gdzie jest używana. W Holarch każda strona jest widokiem jednego modelu: zobacz model, na którym opiera się Holarch.
Identyfikowalność
Ponieważ powiązania są częścią modelu, łańcuch od potrzeby interesariusza przez wymaganie, funkcje i komponenty, które na nie odpowiadają, aż po testy, które je weryfikują, można prześledzić w obu kierunkach. To odpowiada na dwa codzienne pytania: dlaczego ta część projektu istnieje i na co wpłynie zmiana tego wymagania? Macierz identyfikowalności pokazuje luki, a zmiana elementu źródłowego może oznaczyć jego powiązania w dół łańcucha do ponownego sprawdzenia. Zobacz potrzeby i wymagania.
Widoki jednego modelu
Różni ludzie potrzebują różnych obrazów tego samego systemu. Funkcjonalny schemat blokowy przepływu (FFBD) pokazuje kolejność funkcji, diagram blokowy pokazuje strukturę, wykres N² pokazuje interfejsy, a specyfikacja pokazuje wymagania jako numerowany tekst. W MBSE są to widoki tych samych elementów, a nie osobne rysunki. Zmień nazwę funkcji na diagramie, a nowa nazwa pojawi się także w specyfikacji. Zobacz zachowanie i architekturę.
Interfejsy jako pełnoprawne elementy
Wiele problemów systemowych pojawia się tam, gdzie spotykają się podsystemy. Model zapisuje każdy interfejs jako element z jego punktami końcowymi, przenoszonymi danymi lub materiałami i przepustowością, dzięki czemu dokumenty kontroli interfejsów można generować z rejestru, zamiast pisać je osobno. Zobacz interfejsy.
Wbudowana weryfikacja
Każde wymaganie może mieć metodę weryfikacji i powiązania z przypadkami testowymi, które je weryfikują. Wyniki testów zapisane dla tych przypadków testowych są agregowane dla każdego wymagania, więc macierz identyfikowalności weryfikacji wymagań (RVTM) pokazuje, co jest zweryfikowane, co nie przeszło i co nie ma jeszcze testu. Zobacz weryfikację.
Analiza na tych samych danych
Model można sprawdzać i analizować w sposób niedostępny dla dokumentu. Kontrole oparte na regułach znajdują funkcje bez wykonawcy lub wymagania bez testu. Symulacje przepływu funkcjonalnego szacują czas trwania i koszt. Budżety śledzą masę, moc i koszt względem ich limitów. Ryzyka i analizy kompromisów są powiązane z elementami, których dotyczą. Zobacz ryzyko i decyzje.
Języki modelowania
Model potrzebuje języka: zdefiniowanego zestawu typów elementów, relacji i diagramów. W MBSE powszechnie używa się dwóch języków.
- SysML (Systems Modeling Language) to język modelowania ogólnego przeznaczenia dla inżynierii systemów, z typami diagramów dla wymagań, struktury, zachowania i parametryki.
- LML (Lifecycle Modeling Language) to otwarty język zbudowany wokół niewielkiego zestawu klas encji i relacji, z prostymi diagramami, który obok projektu technicznego obejmuje sprawy programu, takie jak koszt, harmonogram, ryzyko i decyzje.
Holarch działa w obu. Projekt SysML v2 to model SysML v2, który piszesz jako tekst i edytujesz na diagramach. Projekt LML opiera się na LML 2.0, obsługuje modele LML 1.x i rysuje diagramy w stylu SysML 1.x jako jego widoki. Więcej o projektach SysML v2, LML i diagramach SysML w Holarch.
Co środowisko MBSE powinno dawać zespołowi
- Wspólny model. Inżynierowie, recenzenci i klienci patrzą na ten sam aktualny model, a nie na wyeksportowane kopie. Zobacz współpracę.
- Znajome wyniki. Specyfikacje, ICD, raporty z testów i pakiety przeglądu w Word i Excel, tworzone z modelu. Zobacz planowanie i dostarczanie.
- Drogę dla istniejącej pracy. Import specyfikacji Word, arkuszy, ReqIF i modeli z innych narzędzi, aby projekt nie zaczynał się od zera. Zobacz dokumentację importu i eksportu.
- Kontrolę nad zmianami. Zatwierdzenia, linie bazowe, wnioski o zmianę i historię wersji, aby zespół wiedział, co uzgodniono i co się od tego czasu zmieniło.
- Miejsce na rozwój. Schemat, który zespół może rozszerzać, oraz produkty frameworków architektury, takich jak DoDAF i UAF, gdy program ich wymaga. Zobacz frameworki.
Jak zacząć z MBSE
Zespoły, które dobrze wdrażają MBSE, zwykle zaczynają od małej skali i pozwalają modelowi zapracować na swoje miejsce.
- Wybierz jeden rzeczywisty system. Podsystem lub mały projekt z nadchodzącym przeglądem to lepszy wybór niż wdrożenie w całej firmie.
- Zacznij od tego, co masz. Zaimportuj istniejące wymagania, a potem powiąż je z funkcjami i komponentami, które na nie odpowiadają.
- Dodawaj powiązania na bieżąco. Powiąż wymagania z przypadkami testowymi i traktuj luki pokazywane przez macierz identyfikowalności jako listę zadań.
- Utwórz jeden dokument z modelu. Gdy następna specyfikacja lub ICD powstanie z modelu, zespół zobaczy korzyść przy następnej zmianie.
- Rozszerzaj tylko w razie potrzeby. Dodawaj klasy, atrybuty i diagramy, gdy wymaga ich rzeczywiste pytanie, a nie z góry.
Aby zobaczyć każdy krok na jednym małym systemie, od potrzeb interesariuszy po macierz weryfikacji i zmianę wymagania, przeczytaj przykładowy projekt MBSE.
Aby poznać praktykę, budując model, przeczytaj przewodniki po inżynierii systemów, zaczynając od samouczka SysML v2.
Holarch działa w przeglądarce, a studenci i prowadzący używają go bezpłatnie. Przeczytaj, co Holarch obejmuje jako narzędzie MBSE, skorzystaj z przewodnika na początek lub zobacz Holarch dla zajęć.